یکی از مشکلات رایج سیستمهای گرمایشی این است که پکیج روشن است و ظاهراً بدون مشکل کار میکند، اما رادیاتورها گرم نمیشوند یا فقط قسمت کوچکی از آنها گرم میشود. در بعضی موارد نیز پکیج روشن است و شعله دارد، اما گرمای قابلتوجهی وارد رادیاتورها نمیشود.
این مشکل همیشه به معنی خراب بودن خود پکیج نیست. کم بودن فشار آب مدار گرمایش، وجود هوا در رادیاتورها، بسته بودن شیرهای رادیاتور، گیر کردن پمپ، تنظیم نبودن حالت گرمایش، خرابی شیر سهطرفه، گرفتگی مدار یا مشکل سنسور و برد میتوانند باعث این وضعیت شوند.
خلاصه سریع علت گرم نشدن رادیاتورها
| علت احتمالی | نشانه رایج | اقدام اولیه |
|---|---|---|
| پایین بودن فشار مدار | رادیاتورها سرد یا گرمایش ضعیف است | بررسی فشار پکیج |
| هوا داشتن رادیاتور | بالای رادیاتور سردتر از پایین آن است | هواگیری |
| بسته بودن شیر رادیاتور | یک یا چند رادیاتور کاملاً سرد هستند | بررسی شیرها |
| خرابی یا گیر کردن پمپ | پکیج روشن است ولی گردش آب ضعیف است | بررسی پمپ |
| تنظیم نبودن حالت زمستانی | آب گرم دارید ولی رادیاتورها گرم نمیشوند | بررسی حالت دستگاه |
| گیر کردن شیر سهطرفه | آب مصرفی گرم است ولی گرمایش کار نمیکند | بررسی شیر سهطرفه |
| گرفتگی یا رسوب مدار | گردش آب ضعیف و گرمایش نامتوازن است | سرویس مدار |
| خرابی سنسور یا کنترل پکیج | عملکرد گرمایش نامنظم است | بررسی تخصصی |
| مشکل در شیرهای رفت و برگشت | بعضی رادیاتورها گرم نمیشوند | بررسی شیرها |
| کم بودن دمای تنظیمی | رادیاتورها فقط کمی گرم هستند | افزایش مناسب دمای گرمایش |
۱. ابتدا فشار پکیج را بررسی کنید
یکی از اولین مواردی که باید بررسی شود، فشار مدار گرمایش پکیج است.
اگر فشار مدار بیش از حد پایین باشد، گردش مناسب آب در سیستم گرمایش ممکن است دچار مشکل شود و رادیاتورها به اندازه کافی گرم نشوند.
در بسیاری از پکیجهای دیواری، وقتی سیستم سرد است، فشار معمولاً در محدودهای حدود ۱ تا ۱.۵ بار قرار دارد؛ اما مقدار مناسب دقیق میتواند بسته به مدل و دستورالعمل سازنده متفاوت باشد.
اگر عقربه فشارسنج یا نمایشگر فشار مقدار بسیار پایینی را نشان میدهد، نباید بدون توجه به علت، مرتباً آب به مدار اضافه کرد.
اگر فشار مرتب پایین میآید چه؟
اگر یک بار فشار را تنظیم میکنید ولی دوباره بعد از مدتی پایین میآید، باید علت افت فشار بررسی شود.
نشتی از:
- رادیاتورها
- شیرها
- اتصالات
- لولهها
- خود پکیج
- یا بخشهای مختلف مدار گرمایش
میتواند باعث افت فشار شود.
بنابراین افت مکرر فشار یک مشکل مستقل است و نباید صرفاً با اضافه کردن آب برطرف شود.
۲. رادیاتور هوا دارد
یکی از سادهترین و رایجترین دلایل گرم نشدن صحیح رادیاتور، وجود هوا در آن است.
هوا در مدار گرمایش میتواند باعث شود آب گرم به شکل مناسبی در تمام قسمتهای رادیاتور گردش نکند.
از کجا بفهمیم رادیاتور هوا دارد؟
یکی از نشانههای معمول این است که:
قسمت پایین رادیاتور نسبتاً گرم است ولی قسمت بالایی سرد باقی میماند.
همچنین ممکن است هنگام کار سیستم صدای:
- شرشر آب
- قلقل
- یا صدای حرکت آب و هوا
شنیده شود.
در این شرایط معمولاً باید رادیاتور هواگیری شود.
نکته مهم
بعد از هواگیری، فشار مدار پکیج ممکن است کاهش پیدا کند. بنابراین فشار پکیج پس از هواگیری نیز باید بررسی شود.
۳. شیر رادیاتور بسته یا نیمهباز است
قبل از اینکه سراغ قطعات داخلی پکیج برویم، یک مورد ساده را بررسی کنید:
آیا شیر رفت رادیاتور و شیر برگشت باز هستند؟
گاهی پس از تعمیرات، نقاشی، جابهجایی وسایل یا شروع فصل گرمایش، یکی از شیرها بسته یا بیش از حد محدود شده است.
اگر فقط یک رادیاتور گرم نمیشود و بقیه رادیاتورها عملکرد طبیعی دارند، بررسی شیرهای همان رادیاتور منطقی است.
۴. پکیج روی حالت تابستانی است
این مورد ساده به نظر میرسد اما ارزش بررسی دارد.
بعضی کاربران آب گرم مصرفی دارند و تصور میکنند چون پکیج روشن است، باید رادیاتورها نیز گرم شوند.
در حالی که در حالت تابستانی، پکیج معمولاً برای آب گرم مصرفی کار میکند و مدار گرمایش رادیاتورها فعال نیست.
بنابراین اگر:
آب گرم شیرها دارید ولی هیچکدام از رادیاتورها گرم نمیشوند،
ابتدا حالت کاری پکیج را بررسی کنید.
برای شروع فصل سرد، دستگاه باید در حالت گرمایش مناسب قرار گرفته باشد.
۵. دمای مدار گرمایش خیلی پایین تنظیم شده است
گاهی پکیج خراب نیست؛ فقط دمای آب مدار گرمایش پایین تنظیم شده است.
اگر دمای گرمایش روی مقدار پایینی قرار داشته باشد، رادیاتورها ممکن است فقط ولرم شوند.
در این حالت باید تنظیمات دمای گرمایش را بررسی کنید.
البته افزایش دما به بیشترین مقدار ممکن همیشه راهحل نیست. دمای مناسب باید متناسب با شرایط ساختمان، عایقکاری، دمای محیط و سیستم گرمایشی تنظیم شود.
۶. پمپ پکیج درست کار نمیکند
پمپ، یکی از قطعات بسیار مهم در مدار گرمایش است.
وظیفه آن ایجاد گردش آب گرم در مدار است تا آب گرمشده توسط پکیج به سمت رادیاتورها حرکت کند و پس از انتقال گرما، دوباره به مدار برگردد.
اگر پمپ:
- گیرپاژ کرده باشد،
- ضعیف شده باشد،
- بهدرستی کار نکند،
- یا در گردش آب مشکل ایجاد شده باشد،
ممکن است پکیج روشن بماند ولی گرما به شکل مناسبی به رادیاتورها نرسد.
نشانه احتمالی
ممکن است پکیج خیلی زود به دمای بالا برسد و مشعل خاموش شود، در حالی که رادیاتورها هنوز سرد یا کمگرما هستند.
در این شرایط باید گردش آب و عملکرد پمپ بررسی شود.
۷. شیر سهطرفه پکیج گیر کرده است
در پکیجهای دو منظوره، یک قطعه مهم به نام شیر سهطرفه وجود دارد که در هدایت جریان آب بین مدار گرمایش و آب گرم مصرفی نقش دارد.
اگر شیر سهطرفه درست عمل نکند، ممکن است دستگاه در گرم کردن آب مصرفی مشکلی نداشته باشد اما آب گرم به مدار رادیاتورها به شکل صحیح هدایت نشود.
یکی از الگوهای قابل توجه این است:
آب گرم مصرفی کاملاً خوب است، اما رادیاتورها گرم نمیشوند.
در چنین شرایطی شیر سهطرفه و اجزای مرتبط با آن یکی از مواردی هستند که سرویسکار بررسی میکند.
البته این علامت بهتنهایی به معنی خراب بودن شیر سهطرفه نیست.
۸. مدار گرمایش گرفتگی یا رسوب دارد
با گذشت زمان ممکن است در مدار گرمایش، رادیاتورها یا مبدل، رسوبات و ذرات مختلف جمع شوند.
اگر گردش آب در مدار محدود شود، ممکن است گرما به شکل یکنواخت به رادیاتورها نرسد.
نشانههای احتمالی عبارتاند از:
- بعضی رادیاتورها گرم و بعضی سرد هستند.
- یک رادیاتور خیلی داغ و دیگری تقریباً سرد است.
- قسمتهایی از رادیاتور سرد باقی میماند.
- عملکرد گرمایش نسبت به گذشته ضعیفتر شده است.
در این حالت ممکن است نیاز به شستوشو یا سرویس مدار گرمایش باشد.
۹. چرا بعضی رادیاتورها گرم هستند ولی بعضی سرد؟
اگر چند رادیاتور دارید و فقط بعضی از آنها گرم نمیشوند، لزوماً نباید سراغ خرابی پکیج برویم.
ممکن است مسئله مربوط به بالانس نبودن جریان آب در مدار باشد.
آب گرم تمایل دارد از مسیرهایی عبور کند که مقاومت هیدرولیکی کمتری دارند. اگر تنظیم شیرهای رادیاتورها مناسب نباشد، ممکن است بعضی رادیاتورها سهم بیشتری از جریان آب را دریافت کنند و بعضی دیگر گرمای کمتری بگیرند.
در این شرایط، تنظیم و بالانس مدار گرمایش میتواند لازم باشد.
این موضوع مخصوصاً در سیستمهایی با تعداد زیاد رادیاتور اهمیت بیشتری دارد.
۱۰. اگر رادیاتور فقط از بالا یا پایین گرم است چه؟
این قسمت برای عیبیابی بسیار مهم است.
بالای رادیاتور سرد و پایین گرم است
احتمال وجود هوا در رادیاتور مطرح میشود.
بالای رادیاتور گرم و پایین سرد است
میتواند با رسوب، لجن یا گردش نامناسب آب مرتبط باشد.
یک طرف رادیاتور گرم و طرف دیگر سرد است
ممکن است جریان آب در رادیاتور مناسب نباشد یا نیاز به بررسی و تنظیم مدار وجود داشته باشد.
البته این الگوها نشانه تشخیصی هستند، نه تشخیص قطعی؛ چون شرایط نصب و نوع سیستم نیز اهمیت دارد.
۱۱. اگر همه رادیاتورها سرد هستند ولی پکیج روشن است چه؟
وقتی تمام رادیاتورها سرد هستند، عیبیابی کمی متفاوت میشود.
این موارد را به ترتیب بررسی کنید:
- حالت تابستانی/زمستانی پکیج
- دمای تنظیمشده مدار گرمایش
- فشار مدار
- باز بودن شیرهای مدار
- عملکرد پمپ
- عملکرد شیر سهطرفه
- سنسورها و فرمان برد
- گردش آب در مدار
اگر آب گرم مصرفی کاملاً درست است ولی هیچ رادیاتوری گرم نمیشود، بررسی مدار گرمایش و اجزای تغییر مسیر آب اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۱۲. اگر رادیاتورها کمی گرم میشوند ولی داغ نمیشوند
این وضعیت با «کاملاً سرد بودن رادیاتور» تفاوت دارد.
اگر رادیاتورها فقط ولرم هستند، موارد زیر باید بررسی شوند:
- دمای تنظیمی گرمایش
- دمای محیط و میزان تقاضای گرمایش
- فشار و گردش آب
- هوا در رادیاتورها
- عملکرد پمپ
- رسوب یا گرفتگی
- بالانس نبودن مدار
- ظرفیت سیستم گرمایشی نسبت به ساختمان
بنابراین در این حالت، الزاماً خرابی یک قطعه مطرح نیست.
آیا خاموش و روشن کردن پکیج مشکل را برطرف میکند؟
گاهی خاموش و روشن کردن دستگاه ممکن است یک خطای موقت را برطرف کند، اما اگر علت اصلی همچنان وجود داشته باشد، مشکل دوباره برمیگردد.
اگر مجبور هستید مرتب پکیج را خاموش و روشن کنید تا رادیاتورها گرم شوند، بهتر است علت اصلی بررسی شود.
بهخصوص اگر همراه این مشکل ارور، افت فشار، صدای غیرعادی یا خاموش شدن مکرر شعله نیز وجود دارد.
یک روش ساده برای عیبیابی اولیه
اگر رادیاتورها گرم نمیشوند، بدون دستکاری قطعات داخلی پکیج این مسیر را طی کنید:
مرحله ۱: حالت گرمایش پکیج را بررسی کنید.
مرحله ۲: فشار مدار را نگاه کنید.
مرحله ۳: دمای گرمایش را بررسی کنید.
مرحله ۴: مطمئن شوید شیرهای رادیاتورها باز هستند.
مرحله ۵: دمای قسمت بالا و پایین رادیاتور را مقایسه کنید.
مرحله ۶: اگر رادیاتور صدا میدهد یا بالای آن سرد است، هواگیری را بررسی کنید.
مرحله ۷: اگر همه رادیاتورها سرد هستند ولی آب گرم مصرفی کاملاً سالم است، احتمالاً مدار گرمایش یا یکی از اجزای کنترل آن نیاز به بررسی تخصصی دارد.
چه زمانی باید با سرویسکار تماس گرفت؟
اگر موارد ساده را بررسی کردید و مشکل همچنان باقی است، بهتر است سراغ تعمیرات تخصصی بروید.
بهخصوص در شرایط زیر:
- پکیج ارور میدهد.
- فشار مرتب کاهش پیدا میکند.
- پمپ صدای غیرعادی دارد.
- پکیج سریع داغ میکند ولی رادیاتورها سرد میمانند.
- آب گرم مصرفی خوب است ولی گرمایش کاملاً از کار افتاده.
- پکیج مرتب خاموش و روشن میشود.
- از پکیج یا اتصالات آب نشت میکند.
- مشکل بعد از هواگیری همچنان ادامه دارد.
باز کردن محفظه پکیج، دستکاری شیر گاز، برد یا قطعات احتراق بدون دانش فنی توصیه نمیشود.